Sukulenty do ogrodu – które przetrwają zimę?

Sukulenty do ogrodu

Sukulenty zyskują popularność wśród ogrodników w Polsce. Ich piękno i łatwość uprawy przyciągają uwagę. Wiele osób zastanawia się, czy mogą rosnąć przez cały rok.

Wiele osób myślało, że sukulenty nie znoszą mrozów. Ale to nieprawda. Istnieją gatunki, które świetnie radzą sobie z polskimi zimami. Mogą przetrwać nawet bardzo niskie temperatury.

Nie wszystkie sukulenty są dobre na zewnątrz. Niektóre pochodzą z ciepłych regionów. Ale naukowcy i hodowcy znaleźli mrozoodporne odmiany. Rozchodniki i rojnik są świetne do ogrodów w Polsce.

Artykuł pomoże Ci wybrać sukulenty do ogrodu. Nauczysz się, jak je sadzić i pielęgnować. Dowiesz się też, jak przygotować je do zimy.

Sukulenty mogą być głównym elementem Twojego ogrodu. Ważne jest, aby wybrać odpowiednie gatunki i zapewnić im dobre warunki. Zimą można je łatwo przetrwać w Polsce.

Czy sukulenty mogą zimować w polskim klimacie?

Polskie zimy są wyzwaniem dla wielu roślin. Wiele osób zastanawia się, czy sukulenty mogą przetrwać mrozy. Dobra wiadomość to, że tak, ale trzeba wybrać właściwe gatunki. Niektóre sukulenty dobrze radzą sobie w naszych zimach.

Jakie warunki atmosferyczne panują w Polsce?

Polska ma klimat umiarkowany. Zimy są zmienne, z temperaturami od -5°C do -25°C. Kraje nasze leżą głównie w strefach mrozoodporności 5-6.

Polska cechuje się:

  • Długimi zimami z częstymi zmianami pogody
  • Okresami odwilży przeplatanymi powrotem mrozów
  • Wysoką wilgotnością gleby w zimie
  • Śniegiem ochronnym w wielu regionach

Wybór odpowiednich sukulentów jest kluczowy. Mrozoodporność to zdolność do przetrwania niskich temperatur i wytrzymałość na wahania pogody.

Które gatunki sukulentów są mrozoodporne?

Wiele sukulentów dobrze rośnie w polskich ogrodach. Najodporniejsi to:

  1. Rozchodniki (Sedum) – znoszą temperatury do -30°C
  2. Rojniki (Sempervivum) – równie odporne na mróz
  3. Jovibarba – gatunek zbliżony do rojników
  4. Orostachys – sukulenty o wyższej mrozoodporności

Sukulenty mogą zimować bez dodatkowej ochrony, jeśli są w dobrze odwodnionej glebie. Kluczem jest zapewnienie odpowiedniego drażu i unikanie nadmiernej wilgotności.

Jakie sukulenty do ogrodu wybrać na zimę?

Wybór roślin do ogrodu jest ważny dla każdego kto lubi zieleni. Sukulenty są świetne dla polskiego klimatu. Wiele z nich dobrze znosi zimno. Pozwalają one na tworzenie pięknych ogrodów, bez dużego trudu.

Oto sprawdzone gatunki sukulentów do polskich ogrodów:

  • Sedum acre – rozchodnik ostry z żółtymi kwiatami, do 15 cm wysokości, bardzo mrozoodporny
  • Sedum spurium – rozchodnik kaukaski z różowymi liśćmi, do 20 cm, świetny na rabaty
  • Sedum album – rozchodnik biały z białymi kwiatami, do 10 cm, bardzo odporny na mróz
  • Sempervivum tectorum – rojnik pospolity, tworzy efektowne rozety, całkowicie zimoodporny
  • Sempervivum arachnoideum – rojnik pajęczynowaty z srebrnymi liśćmi, bardzo dekoracyjny
  • Sedum telephium – rozchodnik wielki, kwitnie latem na różowo, do 60 cm

Te sukulenty nie potrzebują okryw na zimę. Ich liście gromadzą wodę, co chroni przed suszą. Możesz je sadzić na rabatach, w pojemnikach kamiennych lub skalnych ściankach.

Każdy z tych gatunków ma unikalny wygląd i kolorystykę. Możesz łączyć różne rodzaje, tworząc ciekawe kompozycje. Sukulenty dają wolność w projektowaniu ogrodu.

Czym charakteryzują się rośliny sukulentowe ogrodowe?

Rośliny sukulentowe to unikatowe twory, które przetrwały w trudnych warunkach. Ich budowa jest genialna. Dzięki temu łatwiej dbamy o nasze ogrody.

Budowa i adaptacja sukulentów do warunków zewnętrznych

Rośliny sukulentowe mają zgrubione liście i łodygi. Te liście i łodygi gromadzą wodę. Dzięki temu mogą przetrwać bez wody przez długi czas.

Zobacz też:  Kwiat doniczkowy cieniolubny – które gatunki wybrać?

Ich liście mają grube oskórki, które zapobiegają wodzie uciekaniu. Korzenie rozprzestrzeniają się szeroko, aby zbierać wodę. Sukulenty korzystają z fotosyntezy CAM, co oszczędza wodę.

Woda w roślinie działa jak antyfreez. Wysoka zawartość cukrów w soku komórkowym obniża temperaturę zamarzania. Dzięki temu rośliny przetrwają mrozy.

Zalety uprawy sukulentów w ogrodzie

Rośliny sukulentowe mają wiele zalet dla ogrodu:

  • Minimalne wymagania wodne i odporność na suszę
  • Niewielkie wymagania glebowe
  • Łatwość w pielęgnacji i zarządzaniu
  • Długi sezon dekoracyjny przez cały rok
  • Możliwość tworzenia efektownych kompozycji
  • Wysoka odporność na choroby i szkodniki
  • Wieloletni, trwały charakter

Sukulenty to świetny wybór dla ogrodników. Nie potrzebują skomplikowanej pielęgnacji. Pasują do nowoczesnych, niskowodnych ogrodów.

Które rozchodniki ogrodowe są najbardziej odporne na mróz?

Rozchodniki to największa grupa sukulentów, które świetnie radzą sobie z polskimi zimami. Mają naturalne zdolności do przetrwania w ekstremalnych warunkach. Są idealne dla ogrodników, którzy chcą pięknych roślin przez cały rok.

  • Sedum acre – wytrzymuje do -35°C, osiąga wysokość 5-10 cm, ma żółte kwiaty, doskonale sprawdza się jako okrywa gruntowa
  • Sedum kamtschaticum – odporny do -35°C, kwitnie na żółto, liście zimą nabierają czerwonego zabarwienia
  • Sedum album – przetrwaje do -30°C, ma białe kwiaty, liście czerwienieją w chłodach, kompaktowy wzrost
  • Sedum spurium – mrozoodporny do -30°C, różowe lub białe kwiatostany, szybko się rozprzestrzenia, idealne na skalne rabaty
  • Sedum telephium – wytrzymuje do -30°C, wysokość do 60 cm, różowe kwiatostany, spektakularny wygląd w jesieni
  • Sedum reflexum – odporny do -25°C, niebiesko-zielone liście, żółte kwiaty, oryginalny wygląd całego sezonu

Każdy rozchodnik ma swoje miejsce w ogrodzie. Karłowate odmiany świetnie sprawdzają się na skarpach i rabatach. Wyższe gatunki tworzą ciekawe kompozycje w mieszanych zasadzeniach. Można je znaleźć w polskich szkółkach i centrach ogrodniczych.

Wybierając rozchodnik, zwróć uwagę na jego rozmiar, kiedy kwitnie i co lubi. Wszystkie wymienione gatunki lubią słońce i dobrze drenowaną glebę. To zapewni im długie życie i piękny wygląd.

Jak przygotować sukulenty mrozoodporne do zimy?

Przygotowanie sukulentów mrozoodpornych do zimy wymaga systematycznego podejścia. Rośliny te wymagają kilku kluczowych zabiegów, które znacznie zwiększają szanse na pomyślne przetrwanie mrozów. Najbardziej krytyczne okresy to wczesna jesień i początek zimy, kiedy temperatura zaczyna spadać poniżej zera.

Jesienne cięcie i pielęgnacja

Większość sukulentów mrozoodpornych nie wymaga drastycznego cięcia. Skupiamy się raczej na usunięciu niedoskonałości i przygotowaniu rośliny do spoczynku zimowego. Od sierpnia warto zaprzestać nawożenia, które osłabia tkankę roślinną i zmniejsza odporność na mróz.

Od września stopniowo ograniczamy podlewanie. Suche warunki to naturalny stan dla tych roślin w zimie. Warto usunąć:

  • Przekwitnięte kwiatostany i suchą zielenię
  • Obumarte części roślin
  • Chwastwa rosnące wokół sukulentów
  • Chorych egzemplarzy zagrażających zdrowym roślinom

Dokładnie przejrzyjmy każdy okaz, by wcześnie wychwycić zagrażające zdrowiu problemy.

Mulczowanie i ochrona przed wilgocią

Ochrona przed wilgocią to najważniejszy etap przygotowania sukulentów mrozoodpornych do zimy. Wilgoć w połączeniu z mrozem stanowi większe zagrożenie niż sama temperatura.

Zalecane materiały mulczujące:

  1. Żwir drobnoziarnisty wokół rozet sukulentów
  2. Piasek lub kamyczki wspomagające drenaż
  3. Mały żurawek w otoczeniu roślin

Nigdy nie używamy torfu ani kory, które zatrzymują wilgoć i prowadzą do gnicia. Zapewniamy doskonały drenaż gleby. Młode lub słabsze egzemplarze możemy osłonić agrowłókniną, ale musimy pamiętać o przewietrzaniu. Sukulenty mrozoodporne potrzebują suchej gleby – to klucz do zimowego przetrwania w polskich warunkach klimatycznych.

Warto także zadbać o ochronę przed gryzoniami, które mogą uszkodzić rośliny w okresie inercji zimowej.

Jakie sukulenty wieloletnie do ogrodu warto posadzić?

Sukulenty wieloletnie to świetny wybór dla ogrodników. Te rośliny pięknie ozdobią rabatę na wiele lat. Są to długoterminowe inwestycje w zieloną przestrzeń.

Rośliny te rosną w tym samym miejscu przez lata. Rozwijają się i rosną naturalnie, bez potrzeby odnawiania co roku.

  • Sempervivum w różnych odmianach – żyją 3–5 lat, rozmnażają się przez rozłogi, tworzą piękne skupiska
  • Jovibarba – podobna do rojnika, ale rozmnażająca się przez kuliste odrosty, wytrzymała
  • Sedum telephium – wieloletni rozchodnik, kwitnie późno, liście zmieniają barwę
  • Sedum spurium – wiecznie zielona, idealna na skarpy i rabaty
  • Orostachys – rzadsze gatunki, tworzą geometryczne rozety, odporne na mróz

Każdy gatunek ma swoje cechy. Sedum telephium zachwyca przez cały rok, zmieniając barwy, przyciąga pszczoły.

Uprawa sukulentów wieloletnich to ekonomiczne korzyści. Jednorazowe posadzenie, minimalna pielęgnacja, naturalne rozmnażanie. To ekologiczna metoda, która zmniejsza pracę ogrodnika.

Sukulenty wieloletnie to eleganckie, praktyczne rozwiązanie. Nie wymagają odnawiania rabat co roku.

Zobacz też:  Jeż symbolika – co oznacza w kulturze i wierzeniach?

Czy rojnik na rabatę przetrwa polską zimę?

Odpowiedź na to pytanie jest jednoznacznie pozytywna. Rojnik na rabatę to najlepszy wybór dla polskich ogrodów. Jest to szczególnie ważne dla osób szukających roślin, które przetrwają najtrudniejsze zimy. Te rośliny pochodzą z europejskich gór, gdzie musiały dostosować się do ekstremalnych warunków.

Dlatego właśnie rojnik na rabatę świetnie sprawdza się w polskim klimacie. Nie wymaga dużo pielęgnacji.

Charakterystyka rojnika jako rośliny ogrodowej

Rojnik na rabatę przyciąga uwagę swoją niepowtarzalną strukturą. Rośliny tworzą gęste rozety przypominające małe róże. Mogą osiągać od 2 do 20 centymetrów średnicy.

Kolory roślin są zróżnicowane. Spotyka się odmiany zielone, czerwone, fioletowe, a nawet prawie czarne.

Cykl życiowy rojnika na rabatę jest fascynujący. Główna rozeta kwitnie na drugim lub trzecim roku życia. Po kwitnieniu obumiera, ale lecz pozostawia liczne młode odrosty, które kontynuują wzrost.

To sprawia, że rojnik na rabatę stale się rozrasta. Zmienia wygląd rabaty.

Wymagania uprawowe rojnika

Uprawa rojnika na rabatę jest łatwa, nawet dla początkujących ogrodników. Roślina potrzebuje:

  • Stanowiska słonecznego z minimum 6 godzinami słońca dziennie
  • Gleby przepuszczalnej, ubogiej i piaszczysto-żwirowej o pH 6–7
  • Doskonałego drażu – to kluczowy warunek przetrwania zimy
  • Minimalnego podlewania, tylko podczas długotrwałych susz
  • Braku nawożenia lub bardzo oszczędnego go używania

Rojnik na rabatę wytrzymuje temperatury do -30°C bez okrywania. Jest idealny dla polskich warunków klimatycznych. Zapewni mu się słoneczne miejsce i przepuszczalną glebę.

Jakie stanowisko wybrać dla sukulentów w ogrodzie?

Wybór miejsca w ogrodzie jest kluczowy dla sukulentów. Sukulenty potrzebują specyficznych warunków, by dobrze rosnąć i przetrwać zimę. Dobrze dobrany stanowisko pomaga roślinom magazynować wodę i być wytrzymałymi na mróz.

Nasłonecznienie jest bardzo ważne. Sukulenty potrzebują słońca na co najmniej 6–8 godzin dziennie. Najlepiej rosną na południowej lub południowo-zachodniej stronie ogrodu. Miejsca zacienione są dla nich złe, bo brakuje im światła.

Wokół sukulentów trzeba zapewnić dobry drenaż. Szukaj miejsc lekko wzniesionych, pochyłych lub skalnych. Tam woda nie zbiera się wokół korzeni. Najlepsze miejsca to:

  • Skarpy i terasy
  • Murki oporowe
  • Skalniak i skalniaki przydachowe
  • Obrzeża rabat i ścieżek ogrodowych
  • Szczeliny między kamieniami i murem

Mikroklimat też jest ważny. Unikaj dolin, bo tam zimno. Szukaj miejsc osłoniętych od północnych wiatrów, ale z dobrym powietrzem. To chroni rośliny przed mrozem i nadmiarem wilgoci.

Sukulenty świetnie rosną w pojemnikach z drenażem, ogrodach wertykalnych i na zielonych dachach. Te miejsca dają kontrolę nad warunkami wzrostu i przygotowaniem na zimę.

Kiedy jest najlepszy czas na sadzenie sukulentów w ogrodzie?

Wybór czasu na sadzenie sukulentów jest kluczowy. Rośliny potrzebują czasu na zakorzenienie i dostosowanie się do gruntu. Wiosną czy jesienią to decyzja, która wpływa na zdrowie roślin przez cały rok.

Wiosenne versus jesienne sadzenie

Sadzenie na wiosnę, między kwietniem a majem, daje roślinom czas na zakorzenienie. Młode sukulenty przez lato rozwijają mocne korzenie. To zmniejsza ryzyko wymarzania w zimie.

Wiosenne sadzenie ma jednak minusy. Rośliny potrzebują częstszego podlewania. Upały mogą być dla nich stresujące.

Jesienne sadzenie między sierpniem a wrześniem korzysta z naturalnych opadów. Chłodniejsza pogoda ułatwia przyjęcie się roślin do gruntu. Sukulentom wtedy potrzeba mniej wody.

Jesień ma jednak problem – krótki czas na zakorzenienie przed mrozami. Młode rośliny mogą nie przetrwać zimy. Dla początkujących, sadzenie wiosenne jest bezpieczniejsze.

Przygotowanie gleby pod sukulenty

Gleba pod sukulenty musi być specjalnie przygotowana. Sukulenty nie lubią mokrego podłoża. Potrzebują gruntu ubogiego i dobrze drenowanego.

  • Usuń wszystkie chwasty i ich korzenie
  • Spulchnij podłoże na głębokość 20–30 cm
  • Dodaj piasek, żwir lub keramzyt w stosunku 1:1
  • Rozważ dodanie małej ilości kompostu (maksymalnie 10%)
  • Zapewnij drenaż – warstwa żwiru na dnie 5–10 cm
  • Wyrównaj i lekko ubij powierzchnię gleby

Sukulenty lubią glebę uboższą niż inne rośliny. Zbyt bogata gleba może prowadzić do gnici korzeni. Dlatego ważne jest, by gleba była uboższa.

Jak podlewać sukulenty odporne na mróz?

Sukulenty odporne na mróz dobrze radzą sobie w trudnych warunkach. Mają łodygi i liście, które gromadzą wodę. Dzięki temu lepiej znoszą suszę niż nadmiar wilgoci. Ważne jest, aby podlać je właściwie, by były zdrowe i żyły długo.

Podstawowa zasada brzmi: podlewaj rzadko, ale obficie. W sezonie wegetacyjnym, od kwietnia do sierpnia, obserwuj pogodę. Podlewaj sukulenty odporne na mróz tylko, gdy bez deszczu jest dłużej niż 2-3 tygodnie.

Zobacz też:  Rośliny okrywowe na skarpę – które najlepiej umacniają grunt?

Przed podlaniem sprawdź, czy ziemia jest sucha. Palcem wciśnij w ziemię. Podlewaj rano lub wieczorem, by uniknąć nadmiaru wody. Woda powinna trafić do ziemi, a nie na liście.

  • Wiosna i lato – podlewaj co 2-3 tygodnie obficie
  • Wrzesień-październik – stopniowo zmniejszaj ilość wody
  • Od połowy września – podlewaj tylko w wyjątkowych sytuacjach
  • Zima – nie podlewaj wcale
  • Marzec – delikatne podlewanie tylko przy całkowicie suchej glebie

Największym błędem przy uprawie sukulentów jest nadmierna woda, szczególnie jesienią i zimą. Wilgotna gleba i mróz mogą zabić roślinę. Daj sukulantom odpocząć.

Które sukulenty w ogrodzie nie wymagają okrywania na zimę?

Wiele osób martwi się, czy sukulenty przetrwają polską zimę bez dodatkowej ochrony. Jednak niektóre gatunki sukulentów są całkowicie mrozoodporne. Nie potrzebują one okrywania na zimę. Wystarczy zapewnić im suche gleby.

Sukulenty mrozoodporne to idealny wybór dla ogrodników. Nie wymagają one dodatkowej ochrony zimowej.

Gatunki całkowicie mrozoodporne

Kilka gatunków sukulentów jest niezwykle odpornych na mróz. Mogą rosnąć w całej Polsce bez żadnej ochrony zimowej. Oto najpopularniejsze rodziny:

  • Sempervivum – wytrzymują temperatury do -30°C, a nawet -35°C w swojej naturze
  • Sedum acre i Sedum album – mogą przetrwać do -35°C
  • Sedum reflexum – odporny do -35°C w suchej glebie
  • Sedum spurium – toleruje do -30°C
  • Sedum kamtschaticum – wytrzymuje nawet -35°C
  • Sedum telephium 'Herbstfreude’ – bezpieczny do -30°C
  • Jovibarba heuffelii – odporny do -30°C
  • Orostachys spinosa – przechodzi -30°C

Wszystkie te sukulenty mrozoodporne wymagają jedynie jednego warunku. Muszą mieć dobrze drażniającą glebę. Zastój wody w zimie jest większym zagrożeniem niż sama temperatura.

Strefy mrozoodporności w Polsce

Polska podzielona jest na różne strefy mrozoodporności. Określają one minimalną temperaturę zimową w danym rejonie. Zrozumienie tych stref pomaga w wyborze odpowiednich roślin dla Twojego ogrodu.

  • Strefa 6 – większość Polski (od -23°C do -18°C)
  • Strefa 5 – północny wschód i góry (od -29°C do -23°C)
  • Strefa 7 – zachodnia Polska i wybrzeże (od -18°C do -12°C)

Wszystkie wymienione sukulenty przekraczają temperaturowe wymagania każdej strefy mrozoodporności. Możesz je bezpiecznie sadzić wszędzie w Polsce bez żadnej dodatkowej ochrony zimowej.

Jakie są najczęstsze błędy przy uprawie sukulentów ogrodowych?

Rośliny sukulentowe ogrodowe są popularne wśród ogrodników. Jednak początkujący często popełniają błędy, które szkodzą tym roślinom. Poznaj najczęstsze pomyłki, aby uniknąć rozczarowań i hodować zdrowe rośliny.

Nadmierne podlewanie jest główną przyczyną śmierci sukulentów. Te rośliny gromadzą wodę w liściach, więc potrzebują rzadkiego podlewania. Podlewaj tylko, gdy gleba jest zupełnie sucha. W zimie i jesieni podlewaj jeszcze mniej.

Rośliny sukulentowe potrzebują specjalnej gleby. Nie sadź ich w zwykłej ziemi ogrodowej. Stworz mieszankę z dużą ilością piasku, żwiru i perlitu.

  • Wybierz stanowiska pełnosłoneczne – sukulenty w cieniu się wyciągają
  • Unikaj nadmiernego nawożenia – osłabia mrozoodporność roślin
  • Zadbaj o drenaż – rośliny nie tolerują zastojów wody
  • Czyszcz rozety z opadłych liści – zapobiega gnicieniu

Wybieranie odmian nieodpornych na mróz to błąd. Sprawdź, jakie są strefy mrozoodporności roślin. Na zimę pokrywaj sukulenty agrowłókniną, nie folią.

Brak drenażu w gruncie to kolejny błąd. Sadź rośliny na wzniesionych miejscach i przygotuj warstwę drenażową. Sukulenty lubią suche miejsca, więc wilgoć jest dla nich szkodliwa.

Jak rozmnażać sukulenty mrozoodporne?

Sukulenty mrozoodporne łatwo się rozmnażają w ogrodzie. Możesz zwiększyć liczbę roślin bez wydawania pieniędzy na nowe sadzonki. Proces rozmnażania jest prosty i daje szybkie rezultaty. Istnieją dwie główne metody rozmnażania tych wytrzymałych roślin.

Rozmnażanie przez podział

Podział to najprostsza metoda rozmnażania sukulentów mrozoodpornych. Najlepszy czas na dzielenie to wiosna (kwiecień i maj) lub wczesna jesień (sierpień i wrzesień).

Dla rozchodników:

  • Wykop całą kępę rośliny
  • Delikatnie rozdziel ją na mniejsze fragmenty
  • Każdy fragment powinien mieć własne korzenie
  • Natychmiast posadź w nowym miejscu

Dla rojników:

  • Oddzielaj naturalnie tworzące się rozłogi
  • Czekaj, aż rozłogi będą miały średnicę 2–3 cm
  • Posadź je płytko w wilgotną glebę

Rozmnażanie z sadzonek

Sadzonki to kolejny wspaniały sposób na rozmnażanie. Ta metoda sprawdza się szczególnie dobrze w przypadku sukulentów mrozoodpornych gatunków z rodzaju Sedum.

Rozmnażanie pędów:

  1. Odetnij fragment pędu o długości 5–10 cm
  2. Usuń dolne liście z sadzonki
  3. Zostaw ją na 1–2 dni do przeschnięcia miejsca cięcia
  4. Posadź w suchej, piaszczystej glebie
  5. Lekko podlej po tygodniu

Rozmnażanie z liści:

  • Oderwij zdrowy liść z rośliny matecznej
  • Połóż go na powierzchni suchej gleby
  • Po 2–4 tygodniach pojawią się nowe rozety i korzenie

Sukulenty mrozoodporne są bardzo łatwe w rozmnażaniu. Szybko uzyskasz nowe rośliny do uzupełnienia pustych miejsc w ogrodzie.

Czy sukulenty ogrodowe wymagają nawożenia?

Sukulenty w ogrodzie nie potrzebują dużo nawożenia. Rośliny te dobrze radzą sobie na ubogich glebach górskich. W domu też dobrze rosną bez dodatkowego dokarmiania.

Zbyt dużo nawozów szkodzi sukulantom. Nadmiar składników pokarmowych może zwiększyć wzrost zieleni. To osłabia rośliny i czyni je podatnymi na choroby.

Jeśli chcesz dodać sukulantom odrobinę nawozu, to robić można. Wiosną i latem wystarczy lekkie dokarmianie. Użyj nawozów z niską zawartością azotu. Jesienią zatrzymaj się od nawożenia, bo to zmniejsza odporność na mróz.

Rośliny lepiej rosną, gdy dostosowują się do ubogiej gleby. Taki sposób uprawy buduje silne rośliny. Nawożenie powinno być ostrożne, aby sukulenty dobrze rozwijały się i przetrwały zimy.